Je kent het wel : je doet één “normale” boodschap en hop, je prullenbak zit alweer halfvol. Plastic om komkommers, een doos rond een doos, en dan nog zo’n mini zakje dat niemand ooit bewust heeft gekocht. En eerlijk… dat voelt gewoon een beetje stom. Zeker als je denkt : “Hoe kan dit nou zoveel zijn ?”
Maar goed nieuws : zero waste thuis hoeft echt geen hardcore lifestyle te zijn waarbij je je eigen shampoo gaat koken in een pan van je oma. Je kunt gewoon beginnen, stap voor stap, zonder stress.
En als je af en toe wat extra inspiratie wil (zonder dat het meteen prekerig wordt), ik vind https://www.point-ecologique.fr best handig om even doorheen te klikken. Gewoon, voor ideeën en kleine reminders.
Wat betekent “zero waste” eigenlijk (realistisch gezien)?
Even heel duidelijk : zero waste betekent niet dat je nooit meer afval hebt. Dat is voor de meeste mensen gewoon niet haalbaar. En eerlijk, dat hoeft ook niet.
Wat het wél betekent ? Dat je bewuster wordt en vooral : dat je minder onzin weggooit. Minder verpakkingen, minder wegwerpspul, minder “oeps alweer”.
Ik zie het altijd zo : niet perfect, maar beter. En als je vandaag 20% minder afval hebt dan vorige maand ? Dan win je al.
De grootste valkuil : te groot beginnen (en dan stoppen)
Ik heb dit zó vaak gezien (en ja, ook bij mezelf): je raakt gemotiveerd, je koopt meteen 12 glazen potten, katoenen zakjes, RVS rietjes… en na twee weken denk je : “Oké dit is veel gedoe.”
En dan verdwijnt alles in een lade. Zonde.
Dus nee : we gaan het anders doen. We gaan voor het simpele plan. Met kleine stappen die je meteen voelt in je keuken, je afvalbak en je portemonnee.
Stap 1: check je prullenbak (serieus, dit is goud waard)
Oké, beetje ongemakkelijk misschien, maar doe het één keer : kijk wat er in je afval zit. Gewoon even snel, niet uren analyseren.
Vraag jezelf : wat gooi ik het vaakst weg ?
Meestal is het één van deze drie :
- Verpakkingen van snacks en tussendoortjes
- Plastic folie, zakjes, bakjes
- Etensresten (au, pijnlijk)
Als je dát weet, dan weet je meteen waar je de grootste winst pakt. Niet met “exotische hacks”, maar met de basics.
Stap 2: begin met de 3 makkelijkste swaps (die je leven niet veranderen)
Hier komen de swaps die ik echt de meest “laaghangende” vind. Geen gedoe, geen grote investering.
1) Waterfles of drinkfles mee (en klaar)
Dit is zo’n cliché tip, maar… het werkt gewoon.
Eén fles in je tas en je koopt minder impulsief plastic flesjes. En je merkt het direct in je afval.
Tip : kies er eentje die je ook echt fijn vindt drinken. Sommige doppen lekken of drinken irritant. Dan stop je vanzelf.
2) Een boodschappentas die je niet vergeet
Ik heb er eentje die standaard in mijn jaszak zit. Niet “mooi”, wel praktisch.
Want eerlijk : als je tas thuis ligt, koop je alsnog zo’n plastic zak. En dan baal je bij de kassa. Herkenbaar ?
3) Van keukenpapier naar doekjes
Keukenpapier is zo’n stiekeme afvalmaker. Je gebruikt het zó snel : even iets dweilen, even handen drogen, even een vlekje.
Wat bij mij echt verschil maakte : een stapel oude doekjes (oude handdoeken in stukken geknipt werkt perfect). Gooi ze in de was en klaar.
Stap 3: pak de keuken aan (want daar ontstaat 80% van het afval)
Als je ergens snel minder afval maakt, is het je keuken. Niet omdat je “beter je best” moet doen, maar omdat daar gewoon veel verpakkingen en restjes samenkomen.
Koop minder “lucht”
Dit klinkt flauw, maar veel verpakkingen zijn letterlijk lucht. Chipszakken, snackrepen, mini porties…
Als je één ding aanpast : koop grotere verpakkingen van dingen die je toch al gebruikt. Minder plastic per kilo, minder afval, minder ritjes naar de winkel.
En ja, soms is het iets duurder in één keer. Maar per portie valt het vaak mee.
Bewaar bakjes slim (zonder een bakjes-obsessie te worden)
Je hoeft geen Pinterest-keuken met 40 identieke potten. Echt niet.
Begin gewoon met wat je al hebt :
- Een paar glazen potten van saus of jam
- Een paar stevige bewaarbakjes
- Een rolletje (herbruikbare) elastiekjes of clips
Daar kun je al zoveel mee : restjes, rijst, pasta, noten, koffie… en je koopt minder “voor de zekerheid” opnieuw.
Stap 4: stop voedselverspilling (dit is de snelste winst ooit)
Voedsel weggooien is niet alleen zonde van je geld, het voelt ook gewoon… irritant.
Je kent het : die halve courgette achterin de koelkast. Die yoghurt die “nog net kon”. Die broodzak met 3 zielige sneetjes.
Wat bij mij echt werkt :
Maak één plank “eerst op”
Eén plek in je koelkast waar je alles zet dat op moet.
Dus niet verspreid over drie lades, maar gewoon : hier ligt het spul dat bijna over datum is.
Elke keer als je de koelkast opendoet zie je het. Simpel, maar zó effectief.
De vriezer is je beste vriend (geen museum)
Veel mensen gebruiken de vriezer alsof het een archief is. Alles verdwijnt erin en komt er nooit meer uit.
Maar als je het slim doet, is het echt je redder :
- Brood invriezen in porties
- Restjes avondeten invriezen voor “luie dagen”
- Groenten invriezen als je ziet dat het te veel is
En ja, schrijf desnoods met stift op een bakje wat het is. Anders krijg je na een maand zo’n mysterieblok. Niet top.
Stap 5: badkamer zero waste (zonder dat je alles zelf moet maken)
De badkamer kan ook een afvalfeest zijn : flessen, pompjes, mini tubes, wattenschijfjes…
Maar je hoeft echt niet ineens met kokosolie je hele leven te wassen.
Hier zijn de makkelijkste dingen :
Vaste zeep of shampoo bar (als je er eentje vindt die je fijn vindt)
Ik ga eerlijk zijn : sommige shampoo bars zijn… mwah. Dan voelt je haar stroef of “piept” het.
Maar als je een goede hebt, is het heerlijk. Minder plastic, gaat lang mee, en je badkamer ziet er meteen rustiger uit.
Pro tip : geef jezelf twee weken om eraan te wennen. De eerste paar keer denk je misschien “is dit het nou ?”. Daarna wil je soms niet meer terug.
Herbruikbare watjes of washandjes
Make-up eraf, gezicht wassen, even opfrissen… dat kan allemaal zonder wegwerp.
Een paar zachte washandjes is echt genoeg. En het voelt nog lekker ook, vooral met warm water. Klein momentje van luxe.
Stap 6: “nee” zeggen tegen gratis troep (dit scheelt bizar veel)
Dit is zo’n stille afvalmaker : gratis spullen die je eigenlijk niet nodig hebt.
- Folders en reclamepapier
- Gratis samples
- Extra plastic bestek bij afhaal
- Die ene rietje dat automatisch in je drankje zit
Gewoon vriendelijk zeggen : “Nee hoor, hoeft niet.”
Dat is alles. En je bespaart jezelf rommel in huis.
Stap 7: maak het jezelf makkelijk met een “zero waste basisset”
Dit klinkt misschien alsof je meteen een survival-kit nodig hebt, maar nee.
Het gaat om een paar dingen die je leven makkelijker maken, niet moeilijker.
Dit is mijn simpele basis (en echt, meer hoeft niet):
- 1 herbruikbare waterfles
- 2 tote bags (één in huis, één in jas/auto)
- 3 katoenen zakjes of netzakjes voor groente/fruit
- 1 setje bewaarbakjes
- Een paar doekjes in de keuken
Klaar. Geen stress. Geen kast vol gadgets.
Veelgestelde vragen (want ja, dit denk je waarschijnlijk)
Is zero waste niet superduur ?
Soms in het begin een beetje, omdat je iets herbruikbaars koopt.
Maar op de lange termijn ? Ik vind van niet. Minder impulsaankopen, minder wegwerp, minder “oh ik moet dit weer halen”.
En je hoeft ook niet alles nieuw te kopen. Gebruik eerst wat je al hebt. Dat is eigenlijk het meest zero waste dat er bestaat.
Moet ik naar een verpakkingsvrije winkel ?
Mag, hoeft niet.
Als je er eentje in de buurt hebt : leuk, zeker eens proberen. Maar je kunt ook gewoon in je normale supermarkt al veel slimmer kiezen.
Kijk, als jij één keer per week een paar dingen zonder extra verpakking pakt, heb je al winst.
Wat als mijn gezin er geen zin in heeft ?
Dan ga je niet preken. Echt. Dat werkt averechts.
Begin met dingen die niemand merkt : minder keukenpapier, slimmer restjes bewaren, grotere verpakkingen.
En als ze zien dat het eigenlijk best chill is… dan komen ze vanzelf mee. Meestal.
Het simpele weekplan : zo start je zonder gedoe
Oké, als je nu denkt : “Leuk allemaal, maar wat doe ik maandag ?”
Hier is een super simpel plan :
Week 1: kies 3 swaps (waterfles, tas, doekjes) Week 2: maak een “eerst op”-plek in de koelkast + vriezer check Week 3: vervang 1 badkamerproduct (bijv. zeep of washandjes) Week 4: let op verpakkingen bij 5 vaste boodschappen (brood, groenten, snacks, zuivel, koffie/thee)
Meer hoeft het niet te zijn. Echt niet.
Tot slot : minder afval maken voelt verrassend goed
Wat mij het meest verraste ? Niet dat het “groener” is (dat is logisch), maar hoe rustig het voelt. Minder rommel, minder prullenbakstress, minder troep in kastjes.
En ja, soms vergeet je je tas. Soms koop je toch iets in plastic. So what.
Het gaat niet om perfect zijn. Het gaat om slimmer worden.
Dus : welke kleine stap pak jij als eerste ? Vandaag al ?